De belangrijkste symptomen bij individuen met het syndroom van Asperger zijn onder meer:
- Gebrek aan interesse in of onvermogen tot samenwerking in groepen.
- Beperkingen in de sociale interactie.
- Taal- en spraakstoornissen (bijv. pedant en rigide taalgebruik, moeite met het begrijpen van metaforische betekenissen).
- Rigide, onveranderlijke routines.
- Beperkte en obsessieve interesses.
- Motorische onhandigheid (niet altijd aanwezig).
- Problemen met non-verbale communicatie (bijv. beperkte gezichtsuitdrukkingen, moeite met het maken van oogcontact).
Wat kan er worden gedaan om kinderen met het syndroom van Asperger te helpen makkelijker te functioneren in de samenleving?
Het verbeteren van sociale vaardigheden bij kinderen met het syndroom van Asperger kan beginnen met:
- Training in indirecte (online, telefonisch, enz.) of directe sociale communicatie.
- Contacttherapie – gericht op socialisatie met leeftijdsgenoten en het observeren van typische gedragspatronen.
- Het aanleren van passend gedrag voor specifieke sociale situaties (familiebijeenkomsten, schoolactiviteiten, enz.).
- Het ontwikkelen van zelfinzicht, inzicht in anderen en de bijbehorende sociale normen, culturele en interpersoonlijke verwachtingen.
- Revalidatie gericht op empathie, emotionele intelligentie en het emotioneel aanpassen aan de behoeften en verwachtingen van anderen.
Therapeutische interventies moeten ook symbolisch en thematisch spel omvatten, die beide nauw verwant zijn aan taalvaardigheden en het vermogen tot imitatie. Kinderen met het syndroom van Asperger hebben vaak moeite met spelen in groepen en vinden het lastig om verschillende (meestal opgelegde) rollen aan te nemen. Het is essentieel om kinderen langzaam maar consequent verschillende vormen van spel aan te leren. Beginnen met activiteiten die het kind leuk vindt, zoals naar een speeltuin gaan, kan helpen. In eerste instantie kan het kind daarheen gaan zonder andere kinderen. Pas als ze zich op hun gemak voelen, kunnen andere kinderen (bijv. neefjes en nichtjes, klasgenootjes van de kleuterschool of school) worden geïntroduceerd.

Het consequent aanmoedigen van het kind om interactie aan te gaan met een groep is cruciaal. Het creëren van een sportschool aan huis of speelruimtes kan hen sterker maken, omdat een vertrouwde omgeving kan helpen bij het overwinnen van sociale uitdagingen (het aangaan en onderhouden van sociale relaties met andere kinderen).
Eenvoudige en bekende imitatiespelletjes zijn effectief om opgetogenheid en opmerkzaamheid aan te leren. Om het voor het kind boeiender te maken, kunnen er samen thematische maskers of kostuums worden gemaakt, wat de ervaring versterkt.

Het is even belangrijk om het kind te leren wat het moet zeggen en wanneer. Het gebruik van praktijkvoorbeelden kan hierbij de optimale aanpak zijn.
Het modelleren van tweerichtingsinteractie is een andere vaardigheid die ontwikkeld moet worden. Het spelen van spelletjes waarbij dingen worden getoond en geraden, kan in dit opzicht bijzonder effectief zijn.
Samen spelen is een van de cruciale aspecten van de opvoeding. Kinderen met het syndroom van Asperger spelen vaak op een strikt gedefinieerde en schematische manier. Geleidelijk aan moet er naar gestreefd worden om deze solitaire routine te doorbreken, binnen de mogelijkheden van het kind. Als een kind bijvoorbeeld graag met bouwblokken speelt, kan het nuttig zijn om een grote set aan te bieden en hen aan te moedigen om na verloop van tijd samen met andere kinderen torens en andere structuren te bouwen. Integratie en samenwerking zullen met de tijd komen – de sleutel is om niet ontmoedigd te raken door de eerste mislukkingen en consequent te blijven in deze inspanningen.

